کرامات حضرت معینالضعفا(ع) مرز نمیشناسد. نه کیلومترها فاصله میتواند جلوی پرواز دلها را بگیرد و نه میلههای سرد و سنگین زندان. در خلوت تاریک سلولها، آنجا که غروبها سنگینتر از همیشه بر شانه درماندگان فرومیریزد، دلی که به ضامن آهو گره خورده باشد، راهش را از میان قفل و بند از میکند و درست کنج صحن سقاخانه مینشیند.
مدرسهای که «صحن آزادی» شد
روز گذشته و همزمان با ایام پایانی ماه صفر و در آستانه سالروز شهادت هشتمین خورشید تابناک ولایت، مدرسه تاریخی «دودرب» (دارالقرآن کریم) در دل حرم مطهر رضوی، میزبان رویدادی بود که بوی گشایش و مهربانی میداد. آیین آزادسازی جمعی از پدران و مادران معسر و بدهکاران جرائم غیرعمد استان خراسان رضوی در قالب پویش «نذر امام هشتم(ع)» برگزار شد؛ روزی که در صحن و سراهای حرم مطهر، یک «صحن آزادی» دیگر متولد شد. در تازه ترین مرحله از طرح «نذر امام»، ۴۳۷ زندانی جرائم غیرعمد در خراسان رضوی با مشارکت بنیاد کرامت آستان قدس رضوی، ستاد دیه و گذشت شاکیان آزاد شدند. پروندههای این مرحله به ارزش ۶۲۰ میلیارد تومان بود که ۵۰ میلیارد تومان آن توسط شاکیان بخشیده شد و ۵۶ میلیارد تومان نیز پرداخت گردید. مسنترین فرد آزادشده ۷۶ساله با ۲۲ سال سابقه حبس بود. با تحقق این مرحله، مجموع زندانیان آزادشده این طرح از سال ۱۴۰۰ تاکنون به ۳,۶۶۳ نفر در ۳۱ استان کشور رسید.
مدرسه «دودرب» حرم مطهر رضوی، دیروز پیش از آنکه بنایی تاریخی باشد، تجلیگاهِ امید بود. فضایی آکنده از بیقراری و انتظار؛ دلها و چشمهایی که به درِ غربی مدرسه دوخته شده بودند. همسران، فرزندان، مادران و پدرانی که روزها، هفتهها و حتی سالهای طولانی، تلخی فراق عزیزانشان را در پس میلههای زندان به دوش کشیده بودند، دیروز به دعوت امام رئوف آمده بودند تا نسیم خوش گشایش را از نزدیک احساس کنند.
تصویر بارگاه بر پیراهن، عشق مولا در دل
لحظه ورود کاروان زندانیان، زمزمه صلوات و آوای خوشِ آمدید، با هم امیخته و فضای مدرسه را پر کرد. مردان و زنانی که لباسهای یکدست مشکی به تن داشتند و نقش گنبد و بارگاه امام مهربانیها بر پیراهنشان درخششی خاص داشت، وارد صحن مدرسه شدند. این لباسها شاید ظاهر آنها را شبیه کرده بود، اما نقطه اشتراک واقعی همه آنها، قلبی بود که به عشق ضامن آهو میتپید.
با ورود کاروان مادری سالخورده روی ویلچر، تقلا می کرد که از سایرین جلوتر برود و زودتر به فرزندش را پیدا کند. از سوی دیگری صدای کودکانه ای شنیده می شد: «مامان، بابا را دیدم. بابا آمد.» مردی جوان دستهایش را بالا برده و بی اختیار با صدای بلند برادرش را صدا میزد: «داداش، داداش قاسم ما اینجائیم بیا این طرف.» زنی جوانی سراسیمه از خادمان سراغ اعضای بعدی کاروان را میگرفت و پی همسرش بود. در سوی دیگر، دخترکی خردسال با گریه، دستهای زمخت اما مهربان پدر را چسبیده بود و از او جدا نمیشد. و زیر لب تکرار میکرد: «بابا ناصر دیگه از پیش ما نرو».
روایت آزادشدگان؛ «کار خوبه امام رضا(ع) درست کنه ...»
در حاشیه این مراسم پرشور، فرصتی دست داد تا با تنی چند از این هماستانیهای آزادشده و خانوادههایشان همکلام شویم.
مهدی، ۵۱ ساله و اهل مشهد، که به دلیل مشکلات مالی ۸۴ روز در حبس بوده، از لحظات تنهاییاش در زندان میگوید: «در زندان هم به یاد امام رضا(ع) بودم. زیارت از راه دور می خواندم. یک شبی در داخل سلول زندان دلم شکست و به امام رضا(ع) گفتم که به همه زودی ها زیارت حرمش را نصیبم کند. امام رضا(ع) خیلی مهربان است.»
رضا، ۳۴ ساله از چناران، که ۶ ماه به خاطر عدم توانایی در پرداخت نفقه فرزندش در بند بوده، با اشکی که گونههایش را خیس کرده، میگوید: «دلم خیلی برای روضه و عزاداری در حرم امام رضا(ع) تنگ شده بود. دلم می خواست دهه آخرماه صفر توی حرم برای امام رضا(ع) عزاداری کنم، باورم نمیشه که الان توی حرم امام هشتم(ع) هستم. از همه مسئولان استان قدس و ستاد دیه و اداره کل زندانهای خراسان تشکر می کنیم ولی راستش را بخواهید ما همه آزاد شده امام رضا(ع) هستیم. اصلا فکر نمی کردم یک روزی در دهه آخر صفر به اسم امام رضا(ع) از زندان آزاد شوم و بتوانم در حرم برای شهادت امام رضا(ع) عزاداری کنم.»
جواد، جوان ۱۸ سالهای از روستاهای اطراف مشهد که ۴ ماه تحمل حبس کرده، با چهرهای آمیخته به شرم و امید، دست مادربزرگش را میبوسد و میگوید: «خیلی خوشحالم که امروز در حرم امام رضا(ع) هستم. امروز به امام هشتم(ع) قول دادم که دیگر درست زندگی کنم... مادرجان دیگر تنهایت نمی گزارم و بخاطر امام رضا(ع) از من راضی باش.»
سیدهاشم، ۵۰ ساله، که بدهی مالی او را ۴ ماه خانهنشینِ زندان کرده بود، گریهکنان میگوید: «امام رضا(ع) خیلی برزگ و مهربان است. بالاخره به ما هم نگاه کرد و دست ما را گرفت. در زندان هر وقت اسم امام رضا(ع) را می شنیدم به یادی آزادی از زندان و به یاد کنج صحن سقاخانه حرم می افتادم. از آستان قدس و همه خیران هم به خاطر این کار خداپسندانه خیلی سپاسگزارم.»
زهرا، بانوی ۵۸ ساله اهل کلات نادر، از صبر ۵ ماههاش در غیاب همسر بدهکارش میگوید: «هر وقت به حرم امام رضا(ع) می آمدم برای آزادی همه زندانیان دعا می کردم. هیچ وقت از لطف امام رضا(ع) مایوس نشدم. راستش را بخواهید دراین ۵ ماه حتی یک بار به دیدن همسرم نرفتم، چونکه نمی خواستم صحنه غم انگیز دیدن همسرم در پشت میله های زندان در ذهنم باقی بماند. من آزادی همسرم را مدیون امام رضا(ع) هستم. خدا به خیران نیک اندیش که باعث و بانی آزادی زندانیان شدند جزای خیر دهد.»
در میان شلوغی، محمد ۹ ساله و زهرا ۷ ساله همراه مادرشان منتظر آغوش پدر بودند. محمد میگوید: «دلم برای پدرم خیلی تنگ شده بود. هر وقت به حرم می آمد برای آزادی پدرم دعا می کردم. به امام رضا گفتم که شما که ضامن آهو شدید، ضامن پدر من و همه زندانیان هم بشوید.»
خواهزش زهرا نیز با چشمان اشکبار اضافه میکند: «من بابام را خیلی دوست دارم. مادرم به من می گفت برای آزادی او دعا کنم. یک شب به حرم امام رضا(ع) آمدیم و با گریه به امام رضا(ع) گفتم که بابام را زودتر به ما برسان. امام رضا(ع) خیلی مهربونه. بابام امروز به ما قول داد که دیگه ما را تنها نگذارد.»
مهدی، مرد ۴۰ ساله مشهدی که بدهی مالی رمقش را گرفته بود، بغض سنگینی در گلو دارد و تنها با ناله میگوید: «ما همیشه شرمنده امام رضا(ع) هستیم ولی کار خوبه که امام رضا(ع) درست کنه. از امام هشتم(ع) به خاطر لطفش تا قیامت ممنون و سپاسگزارم ...»

امتداد مهربانی در آمار؛ آزادی ۴۳۷ زندانی
محمدحسین استادآقا، مدیرعامل بنیاد کرامت آستان قدس رضوی در این مراسم طی سخنانی از آزادی ۳ هزار و ۶۶۳ زندانی جرائم غیرعمد از سال ۱۴۰۰ تاکنون در قالب طرح نذر امام خبر داد و گفت: در تازهترین مرحله این طرح، امروز همزمان با ایام سوگواری آخر صفر، ۴۳۷ زندانی معسر از زندانهای خراسان رضوی، آزاد شدند.
محمدحسین استادآقا، با تشریح اقدامات آستان قدس رضوی در حوزه حمایت از زندانیان جرائم غیرعمد، اظهار کرد: طرح آزادی زندانیان معسر از سال ۱۴۰۰ با عنایت حضرت رضا (ع)، حمایت تولیت آستان قدس رضوی و همت بنیاد کرامت رضوی و مشارکت ستاد دیه کشور آغاز شده و تاکنون بهصورت مستمر، اجرا شده است.
آزادی بیش از ۳۶۰۰ زندانی از ۳۱ استان
وی با بیان اینکه اجرای این طرح تاکنون نتایج ارزشمندی به همراه داشته است، افزود: با آزادی ۴۳۷ زندانی در این مرحله، مجموع زندانیان جرائم غیرعمد آزادشده از سال ۱۴۰۰ تاکنون به ۳ هزار و ۶۶۳ نفر از ۳۱ استان کشور رسیده است. آزادی این زندانیان به معنای بازگشت هزاران پدر و مادر به آغوش خانواده و احیای کانون گرم خانوادههای آنان است.
افزایش تعداد زندانیان آزادشده از ۳۸۰ به ۴۳۷ نفر
مدیرعامل بنیاد کرامت رضوی درباره جزئیات مرحله جدید این طرح گفت: در ابتدا پیشبینی شده بود ۳۸۰ زندانی در این مرحله آزاد شوند، اما پس از اطلاعرسانی مبنی بر اینکه این آزادیها به نام امام رضا (ع) و از سوی آستان قدس رضوی انجام میشود، تعدادی از شاکیان باگذشت بخشی از مطالبات خود زمینه افزایش شمار زندانیان آزادشده را فراهم کردند و در نهایت این تعداد به ۴۳۷ نفر رسید.
وی افزود: این افراد از سراسر استان خراسان رضوی و نهفقط شهر مشهد، امروز آزاد شدند.
پروندههایی به ارزش ۶۲۰ میلیارد تومان
استادآقا، ارزش مجموع پروندههای ۴۳۷ زندانی آزادشده در این مرحله را بیش از ۶۲۰ میلیارد تومان اعلام کرد و گفت: از این میزان، حدود ۵۰ میلیارد تومان از سوی شاکیان مورد گذشت قرار گرفت و ۵۶ میلیارد تومان نیز با مشارکت آستان قدس رضوی و ستاد دیه تأمین شد تا زمینه پرداخت بدهیها و آزادی این افراد فراهم شود.
آزادی زندانی ۷۶ساله و پایان ۲۲ سال حبس
وی در بخش دیگری از سخنان خود به برخی ویژگیهای زندانیان آزادشده اشاره کرد و گفت: جوانترین فرد آزادشده در این مرحله ۱۹ سال و مسنترین آنان ۷۶ سال سن دارد.
مدیرعامل بنیاد کرامت رضوی همچنین از آزادی یکی از قدیمیترین زندانیان حاضر در این طرح خبر داد و افزود: این فرد از سال ۱۳۸۳ در زندان به سر میبرد و پس از حدود ۲۲ سال، با تأمین بخش پایانی بدهی و مساعدتهای انجامشده زمینه آزادی وی فراهم شد.
در ادامه این آیین باشکوه، حجتالاسلام والمسلمین رضا زرندی، رئیسکل دادگستری استان خراسان رضوی، با اشاره به برکات نام مبارک حضرت رضا(ع) اظهار داشت: در ابتدا قرار بود ۳۸۰ نفر در این آیین از بند رها شوند، اما مردم و خیران به محض آنکه شنیدند آستان قدس رضوی پای کار آزادی این افراد آمده، وارد میدان شدند. از دیروز تا امروز، پروندههای دیگری نیز بررسی شد و با کمک خیران و گذشت شاکیان، تا این لحظه آمار آزادشدگان به ۴۳۷ نفر رسیده است. وی همچنین از همراهیهای تولیت آستان قدس رضوی در کاهش آسیبهای اجتماعی قدردانی کرد.
پایان یک انتظار، آغاز یک رویش
آفتاب غروب صفری در حال نشستن بود که کاروان آزادشدگان، دست در دست خانوادههایشان، گام از مدرسه دودرب به بیرون نهادند. آنها این بار نه به سوی سلولهای تاریک، بلکه به سمت صحن و سرا و از آنجا به سوی زندگی دوباره حرکت کردند؛ زندانیانی که پرونده حبسشان با مهر مهربانی امام رضا(ع) مختومه شد تا بار دیگر ثابت شود که در آستان این امام رئوف، هیچ دستی دست خالی برنمیگردد.





نظر شما